Karolina Łabędzka

adwokat

Jestem specjalistą od prawa rodzinnego. Z powodzeniem prowadzę sprawy rozwodowe dla klientów z Polski oraz z zagranicy.
[Więcej >>>]

Chcę złożyć pozew

Prawa autorskie – podział majątku po rozwodzie – adwokat Wrocław

Karolina Labedzka17 marca 20202 komentarze


Prawa autorskie a podział majątku po rozwodzie

Prawa autorskie a podział majątku po rozwodzie

Prawa autorskie a podział majątku po rozwodzie to zagadnienie, które wymaga odróżnienia samych praw twórcy od uzyskiwanych dzięki nim pieniędzy. Dlatego warto wiedzieć, czy wynagrodzenie autora książek, muzyki albo innych utworów podlega podziałowi. Odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, czy mówimy o samych prawach autorskich, czy o dochodach uzyskanych z ich wykonywania.

Jakiś czas temu prowadziłam sprawę o podział majątku, w której spór dotyczył nieruchomości nabytych podczas małżeństwa za środki pochodzące z tantiem za książki napisane przez jednego z małżonków.

Druga strona twierdziła, że skoro prawa autorskie należą do majątku osobistego twórcy, to również pieniądze uzyskane z książek i zakupione za nie nieruchomości powinny należeć wyłącznie do autora. Jednak taka argumentacja nie uwzględnia różnicy między samymi prawami a dochodami, które te prawa przynoszą.

Dlatego w pierwszej kolejności trzeba wyjaśnić, co należy do majątku osobistego, a co może wejść do majątku wspólnego małżonków.

Czy prawa autorskie należą do majątku osobistego małżonka?

Zgodnie z art. 33 pkt 9 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do majątku osobistego każdego z małżonków należą prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy.

Przede wszystkim warto odróżnić dwa rodzaje praw autorskich, ponieważ każdy z nich ma inny charakter prawny.

  • Autorskie prawa osobiste – chronią więź twórcy z utworem. Obejmują między innymi prawo do autorstwa, oznaczenia utworu nazwiskiem oraz nadzoru nad sposobem korzystania z niego. Ponieważ są niezbywalne, nie podlegają podziałowi majątku.
  • Autorskie prawa majątkowe – dotyczą ekonomicznego korzystania z utworu i rozporządzania nim. Zatem twórca może na przykład udzielać licencji albo przenosić określone prawa na inne osoby. Prawa przysługujące twórcy mogą należeć do jego majątku osobistego na podstawie art. 33 pkt 9 KRO.

Nie oznacza to jednak, że każdy przychód związany z twórczością automatycznie pozostaje majątkiem osobistym. Trzeba bowiem odróżnić samo prawo autorskie od korzyści finansowych uzyskiwanych dzięki jego wykonywaniu.

Prawa autorskie a podział majątku – co z tantiemami?

Art. 31 § 2 KRO zalicza do majątku wspólnego między innymi pobrane wynagrodzenie za pracę i dochody z innej działalności zarobkowej. Ponadto do majątku wspólnego należą dochody z majątku osobistego każdego z małżonków.

Dlatego tantiemy, wynagrodzenie licencyjne i inne bieżące dochody z eksploatacji utworów uzyskiwane podczas trwania wspólności majątkowej co do zasady mogą stanowić majątek wspólny. Jednocześnie same prawa autorskie mogą nadal pozostawać majątkiem osobistym twórcy.

Jednak przy kwalifikacji konkretnej płatności trzeba zachować ostrożność, ponieważ nie każde wynagrodzenie związane z prawami autorskimi ma taki sam charakter prawny.

Inaczej może być oceniane wynagrodzenie za korzystanie z utworu, a inaczej środki uzyskane z odpłatnego przeniesienia określonego prawa majątkowego. W tym drugim przypadku może bowiem powstać spór o zastosowanie art. 33 pkt 10 KRO, dotyczącego przedmiotów nabytych w zamian za składniki majątku osobistego.

W konsekwencji znaczenie mają zarówno treść umowy, jak i charakter świadczenia oraz źródło pochodzenia środków. Dopiero ich analiza pozwala ustalić, czy dana kwota należy do majątku wspólnego.

Czy nieruchomość kupiona za tantiemy podlega podziałowi?

Jeżeli nieruchomość została nabyta podczas trwania wspólności majątkowej za pieniądze stanowiące dochód z praw autorskich należący do majątku wspólnego, co do zasady również nieruchomość może wejść do majątku wspólnego małżonków.

Co istotne, sam fakt, że jeden z małżonków jest autorem książek, nie przesądza o osobistym charakterze wszystkich nieruchomości zakupionych z otrzymanych pieniędzy.

Dlatego należy dokładnie przeanalizować dokumenty zakupu, umowy wydawnicze lub licencyjne, daty wypłat oraz przepływy finansowe. Dopiero wtedy można ustalić, z jakiego majątku pochodziły środki przeznaczone na zakup nieruchomości.

Jeżeli natomiast pieniądze rzeczywiście pochodziły z majątku osobistego, wówczas konieczne może być rozważenie zasady surogacji albo rozliczenia nakładów.

Nie można zatem rozstrzygnąć tej kwestii wyłącznie na podstawie określenia „tantiemy” użytego w przelewie. Każdorazowo trzeba bowiem ustalić rzeczywisty charakter otrzymanego wynagrodzenia.

Jakie dowody są ważne przy podziale majątku?

Przede wszystkim warto zgromadzić dokumenty, które pozwolą ustalić źródło pochodzenia pieniędzy. Dzięki temu łatwiej będzie wykazać, czy określone składniki majątku powinny zostać uwzględnione podczas podziału.

W szczególności przydatne mogą być:

  • umowy wydawnicze, licencyjne oraz umowy przeniesienia autorskich praw majątkowych;
  • rozliczenia tantiem, rachunki, faktury i potwierdzenia przelewów;
  • dokumenty zakupu nieruchomości i informacje o sposobie sfinansowania ceny;
  • daty powstania i ustania wspólności majątkowej;
  • dowody dotyczące ewentualnych nakładów między majątkiem wspólnym a osobistym.

W sprawach, w których istotną część dorobku stanowią prawa własności intelektualnej, dokładne ustalenie charakteru wypłat może zdecydować o wyniku rozliczenia.

Dlatego właśnie temat prawa autorskie a podział majątku warto przeanalizować jeszcze przed sformułowaniem żądań do sądu. Pozwala to bowiem uniknąć błędnego pominięcia składników majątku wspólnego.

Więcej o przebiegu takiego postępowania przeczytasz na stronie podział majątku po rozwodzie – pomoc adwokata we Wrocławiu.

Zobacz również inne artykuły dotyczące podziału majątku wspólnego

Umów konsultację w sprawie podziału majątku

Jeżeli chcesz omówić swoją sytuację, możesz wybrać konsultację online albo spotkanie w kancelarii we Wrocławiu. Następnie rozwiń odpowiedni kalendarz i wybierz dostępny termin.

Konsultacja online

Spotkanie przez Google Meet, bez konieczności przyjazdu do kancelarii.

Rozwiń kalendarz online

Konsultacja w kancelarii

Spotkanie we Wrocławiu, ul. Kazimierza Wielkiego 15/9.

Rozwiń kalendarz w kancelarii

Jeżeli kalendarz nie wyświetli się na Twoim urządzeniu, skorzystaj z formularza kontaktowego kancelarii.

Każda sprawa jest inna. Dlatego jeżeli masz wątpliwości, jak rozliczyć prawa autorskie i związane z nimi dochody po rozwodzie, zapraszam do kontaktu.

Adwokat Karolina Łabędzka
Prawo rodzinne – Wrocław
www.adwokat-labedzka.pl

Zapraszam również do śledzenia mojej strony na Facebooku oraz Instagramie.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 784 639 300e-mail: biuro@adwokat-labedzka.pl

{ 2 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Lubomir Lipov 29 listopada, 2021 o 16:35

Dzień dobry,
Jestem po rozwodzie i w trakcie podziału majątku. Moje pytanie moich roszczeń za bezprawne wykorzystanie moich zdjęć na blogu którego była żona bezprawnie przyjęła i prowadzi z wyłączeniem mnie jako autora. Czy mogę włączy kwotę żądanego zadośćuczynienia do sprawy o podział?
Lubomir Lipov

Odpowiedz

Karolina Labedzka 29 listopada, 2021 o 17:12

Dziękuję za komentarz. Niestety nie udzielam porad prawnych w komentarzach bloga, ponieważ nie znam pełnego stanu faktycznego. Sprawa o podział majątku jest sprawa odrębna od roszczenia związanego z naruszeniem prawa do wizerunku.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Wyrażając swoją opinię w powyższym formularzu wyrażasz zgodę na przetwarzanie przez Adwokat Karolina Łabędzka Kancelaria Adwokacka Twoich danych osobowych w celach ekspozycji treści komentarza zgodnie z zasadami ochrony danych osobowych wyrażonymi w Polityce Prywatności

Administratorem danych osobowych jest Adwokat Karolina Łabędzka Kancelaria Adwokacka z siedzibą we Wrocławiu.

Kontakt z Administratorem jest możliwy pod adresem biuro@adwokat-labedzka.pl.

Pozostałe informacje dotyczące ochrony Twoich danych osobowych w tym w szczególności prawo dostępu, aktualizacji tych danych, ograniczenia przetwarzania, przenoszenia danych oraz wniesienia sprzeciwu na dalsze ich przetwarzanie znajdują się w tutejszej Polityce Prywatności. W sprawach spornych przysługuje Tobie prawo wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Poprzedni wpis:

Następny wpis: