Karolina Łabędzka

adwokat

Jestem specjalistą od prawa rodzinnego. Z powodzeniem prowadzę sprawy rozwodowe dla klientów z Polski oraz z zagranicy.
[Więcej >>>]

Chcę złożyć pozew

Przestępstwo niealimentacji

 

Uchylanie się przez rodzica od płacenia alimentów, w pewnych przypadkach, może stanowić przestępstwo. Jest to tak zwane przestępstwo niealimentacji.

W tym artykule chciałabym Ci wyjaśnić, w jakim przypadku wystąpi przestępstwo niealimentacji.

Podstawa zapłaty alimentów

Żeby mówić o przestępstwie niealimentacji, zobowiązanie dotyczące płatności alimentów musi być określone co do wysokości i wynikać z decyzji sądu, umowy lub ugody zawartej przez samych rodziców. Czyli, z dokumentów tych musi wynikać kwota należnych alimentów.

Przepis art. 209 § 1 kodeksu karnego stanowi, że obowiązek alimentacyjny musi wynikać z:

  1. orzeczenia sądowego (np. wyroku lub postanowienia o zabezpieczeniu alimentów w toku sprawy) albo
  2. ugody zawartej przed sądem lub
  3. ugody zawartej przed innym organem (np. zawartej przed mediatorem) albo też
  4. innej umowy (np. umowy zawartej przez rodziców przed notariuszem).

Przestępstwo niealimentacji – ściganie

Przestępstwo niealimentacji ścigane jest na wniosek pokrzywdzonego. W imieniu pokrzywdzonego występuje wówczas jego przedstawiciel ustawowy (najczęściej drugi rodzic).

Z wnioskiem o ściganie może wystąpić również organ pomocy społecznej lub organ podejmujący działania wobec dłużnika alimentacyjnego.

Z powyższego wynika, że jest to tzw. przestępstwo wnioskowe. Organy ścigania podejmą się prowadzenia sprawy o przestępstwo niealimentacji, dopiero wówczas, kiedy otrzymają stosowny “wniosek o ściganie“.

Odstępstwem od tej zasady jest sytuacja, kiedy w związku z zadłużeniem alimentacyjnym, dziecku zostanie przyznane odpowiednie świadczenie rodzinne albo świadczenie pieniężne wypłacane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów. Wówczas, sprawa może  toczyć się z urzędu. Nie wymaga odrębnego wniosku osoby zainteresowanej.

Dotyczy to sytuacji np. w przypadku wypłaty alimentów z funduszu alimentacyjnego.

Okres uchylania się dłużnika od zapłaty

W poprzedni stanie prawnym, ustawodawca posługiwał się pojęciem uporczywości w uchybianiu obowiązkowi alimentacyjnemu. To rodziło komplikacje w określeniu, w jakim przypadku uporczywość już występuje lub nie.

Obecnie, w przepisach zostało dookreślenie, kiedy wystąpi przestępstwo niealimentacji.

Uchylanie się przez dłużnika od zapłaty alimentów staje się karalne, jeżeli:

  • łączne zobowiązanie z tytułu alimentów wynosi równowartość co najmniej 3 świadczeń okresowych

    [przykład: w wyroku określono alimenty płatne po 1000 zł miesięcznie. Dłużnik alimentacyjny płacił jedynie po 400 zł miesięcznie. Znamiona przestępstwa zostaną zrealizowane po upływie 8 miesięcy. Wówczas dopiero zaległość alimentacyjna będzie równowarta co najmniej trzem świadczeniom okresowym – 8 mies. x 500 zł. Po upływie 8 miesięcy można wystąpić z wnioskiem o ściganie]

    albo

  • jeżeli opóźnienie zaległego świadczenia innego niż okresowe wynosi co najmniej 3 miesiące,

    [przykład: w umowie zawartej przez rodziców przed notariuszem, rodzic zobowiązał się do zapłaty alimentów na rzecz dziecka w wysokości 5000 zł do dnia 30.04.2021 r. Pomimo upływu 3 miesięcy do wskazanej w akcie notarialnym daty, rodzic nie wywiązał się z zawartej umowy alimentacyjnej. Od 01.08.2021 r. będzie można złożyć wniosek o ściganie]

Uchylanie się od obowiązku łożenia na utrzymanie osoby uprawnionej do alimentacji zachodzi wtedy, gdy zobowiązany, mając obiektywną możliwość wykonania tego obowiązku, nie dopełnia go ze złej woli.

Kara za przestępstwo niealimentacji

Ten kto popełnia przestępstwo niealimentacji musi liczyć się z wymierzeniem mu za to kary.

Przepis przewiduje następujące sankcje:

  • grzywna;
  • ograniczenie wolności,
  • pozbawienie wolności do 1 roku (a jeżeli w wyniku przestępstwa podstawowe potrzeby życiowe dziecka nie są zaspokajane – wówczas grozi kara pozbawienia wolności do 2 lat).

Nie podlega karze sprawca przestępstwa niealimentacji, który nie później niż przed upływem 30 dni od dnia pierwszego przesłuchania w charakterze podejrzanego uiścił w całości zaległe alimenty.

W przypadku, gdy dłużnik naraził dziecko na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, sąd odstąpi od wymierzenia kary, jeżeli dłużnik zapłaci całą zaległość przed upływem 30 dni od dnia przesłuchania go jako podejrzanego w sprawie. Sąd ma możliwość niezastosowania się do tej zasady, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu przemawiają przeciwko odstąpieniu od wymierzenia kary.

Zobacz również inne artykuły dotyczące alimentów:

***

Każda sprawa jest inna, zatem jeżeli wpis nie odpowiada na Twoje wszystkie wątpliwości, zapraszam Cię do kontaktu

Adwokat Karolina Łabędzka
specjalista od prawa rodzinnego – Wrocław

www.adwokat-labedzka.pl/

Zapraszam do śledzenia mojej strony na Facebooku i na Instagramie.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 606 870 521e-mail: biuro@adwokat-labedzka.pl


Egzekucja alimentów z zagranicy

Jak przeprowadzić egzekucję alimentów z zagranicy?

Egzekucja alimentów z zagranicy może okazać się czasochłonna, dlatego najlepiej najpierw dobrze się do niej przygotować.

Sposób dochodzenia alimentów z zagranicy będzie zależał od tego, w jakim kraju przebywa dłużnik alimentacyjny. Różnice będą dotyczyć przede wszystkim osób uprawnionych do wszczęcia egzekucji, a także dokumentów jakie należy zgromadzić. Inny może być również organ pośredniczący w dochodzeniu roszczeń.

Przed wszczęciem egzekucji, musisz najpierw uzyskać przeciwko drugiemu rodzicowi prawomocny wyrok (postanowienie, ugodę), które zobowiąże go do płacenia alimentów na dziecko.

Następnie konieczne będzie zgromadzenie dokumentów, w zależności od kraju w którym egzekucja ma być prowadzona.

Egzekucja alimentów z zagranicy w różnych krajach:

1. KRAJE UNII EUROPEJSKIEJ 

Ta część dotyczy następujących państw członkowskich Unii Europejskiej: Austria, Belgia, Bułgaria, Chorwacja, Cypr, Czechy, Dania, Estonia, Francja, Finlandia, Hiszpania, Holandia, Grecja, Irlandia, Litwa, Luksemburg, Łotwa, Malta, Niemcy, Polska, Rumunia, Portugalia, Słowacja, Słowenia, Szwecja, Węgry, Włochy.

Co w przypadku alimentów od dłużnika zamieszkującego w Wielkiej Brytanii po Brexit? W przypadku wyroku lub ugody zawartej po Brexit, przejdź do części dotyczącej Konwencji Haskiej. Jeżeli ugoda sądowa lub wyrok został wydany przed wyjściem Wielkiej Brytanii z Unii Europejskie, organy egzekucyjne uznają, że będą stosowały dotychczasowe przepisy, tj. te opisane w niniejszym punkcie.

Wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów składa się do Sądu Okręgowego właściwego dla miejsca zamieszkania uprawnionego (dziecka). To sąd będzie pośredniczył w postępowaniu z organami egzekucyjnymi w.w państw.

Dokumenty potrzebne do wszczęcia postępowania o egzekucję alimentów, to:

  1. wniosek wierzyciela;
  2. wyciąg z orzeczenia (wyroku lub ugody) na odpowiednim formularzu – w dwóch wersjach językowych – na pisemny wniosek wierzyciela wypełnia go sąd, który wydał orzeczenie;
  3. odpis prawomocnego orzeczenia (wyrok, postanowienie, ugoda) zasądzającego alimenty;
  4. zestawienie zaległości alimentacyjnych (w języku polskim i języku urzędowym kraju do którego kierujemy wniosek);
  5. pełnomocnictwo dla właściwego organu centralnego do prowadzenia egzekucji. Dotyczy Francji, Hiszpanii i Czech;
  6. jeśli dziecko uprawnione do alimentów ukończyło 16 lat musisz dołączyć do wniosku zaświadczenie o kontynuowaniu nauki. W trakcie postępowania należy przesyłać na początku każdego roku szkolnego aktualne zaświadczenie.
  7. numer konta bankowego.

Dokumenty składa się w dwóch egzemplarzach ( w oryginale i w kopii).

2. KONWENCJA NOWOJORSKA

Opisany sposób wszczęcia egzekucji dotyczy następujących państw: Algieria, Argentyna, Australia, Barbados, Białoruś, , Brazylia, Burkina Faso, Chile, Chiny, Ekwador, Filipiny, Gwatemala, Haiti, Izrael, Kazachstan, Kirgistan, Kolumbia, Macedonia, Maroko, Meksyk, Mołdowa, Monako, Niger, Nowa Zelandia, Pakistan, Republika Środkowo-Afrykańska, Republika Zielonego Przylądka, Serbia, Seszele, Sri Lanka, Surinam, Szwajcaria, Tajwan, Turcja, Urugwaj, Watykan.

Wniosek o wszczęcie egzekucji alimentów składa się do Sądu Okręgowego właściwego dla miejsca zamieszkania uprawnionego.

Dokumenty potrzebne do wszczęcia postępowania o egzekucję alimentów, to:

  1. wniosek wierzyciela;
  2. pełnomocnictwo udzielone przez wnioskodawcę organowi przyjmującemu w państwie obcym (z podpisem notarialnie poświadczonym);
  3. aktualny odpis skrócony aktu urodzenia dziecka (jeżeli uprawniony jest dzieckiem pozamałżeńskim – odpis zupełny aktu urodzenia);
  4. odpis skrócony aktu małżeństwa; w przypadku orzeczonego rozwodu – odpis zupełny aktu małżeństwa wraz ze wzmianką o tym fakcie;
  5. odpis wyroku sądowego zasądzającego alimenty;
  6. poświadczoną kserokopię dowodu doręczenia pozwanemu (jego pełnomocnikowi lub kuratorowi) odpisu pozwu oraz zawiadomienia o rozprawie sądowej lub stosownego zaświadczenia sądu w tym zakresie. W przypadku przyznania alimentów postanowieniem zabezpieczającym na czas trwania procesu, także kserokopię dowodu doręczenia osobie zobowiązanej do alimentacji odpisu postanowienia zabezpieczającego lub jej pełnomocnikowi;
  7. jeżeli uprawniony do alimentów ukończył 16 lat należy do wniosku dołączyć zaświadczenie ze szkoły (uczelni) o kształceniu;
  8. zestawienie zaległości alimentacyjnych;
  9. dane rachunku bankowego.

Dokumenty składa się w dwóch egzemplarzach (oryginale i kopii).

3. KONWENCJA HASKA

Dotyczy następujących Państw: Albania, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Norwegia, Turcja (od 1 lutego 2017 r.), Ukraina, USA, Wielka Brytania.

Konwencja ma zastosowanie do zobowiązań alimentacyjnych:

  • wobec osoby, która nie ukończyła 21 lat, wynikających ze stosunków między rodzicami a dziećmi lub
  • między małżonkami i byłymi małżonkami. Dotyczy to sytuacji gdy wniosek składany jest jednocześnie z wnioskiem o odzyskanie alimentów na rzecz uprawnionego poniżej 21 roku życia,

Dokumenty potrzebne do wszczęcia postępowania o egzekucję alimentów, to:

  1. wniosek osoby uprawnionej o uznanie lub uznanie i wykonanie orzeczenia;
  2. odpis prawomocnego orzeczenia (wyrok, postanowienie, ugoda) zasądzającego alimenty;
  3. dokument (wydany przez właściwy sąd) poświadczający wykonalność orzeczenia;
  4. dokument (wydany przez właściwy sąd) poświadczający należyte powiadomienie lub odpis dowodu doręczenia pozwanemu odpisu pozwu i wezwania na rozprawę albo dokumenty poświadczające, że pozwany został należycie powiadomiony o wydaniu orzeczenia i miał możliwość wniesienia środka zaskarżenia lub środka odwoławczego – nie ma zastosowania do ugód zawartych przed sądem
  5. zestawienie zaległości alimentacyjnych;
  6. jeżeli uprawniony do alimentów ukończył 18 lat do wniosku należy dołączyć zaświadczenie ze szkoły (uczelni) o kształceniu;
  7. dane konta bankowego.

Dokumenty składa się w dwóch egzemplarzach (oryginale i kopii).

4. KANADA

Wykonywanie orzeczeń uwzględniających roszczenia o alimenty na terytoriach poszczególnych prowincji Kanady odbywa się na zasadzie faktycznej wzajemności.

Prowincje Kanady, w których mogą być wykonywane orzeczenia sądów polskich w sprawach alimentacyjnych: Alberta, Jukon, Labrador, Manitoba, Nowa Fundlandia, Nowa Szkocja, Nowy Brunszwik, Ontario, Saskatchewan, Terytoria Północno-Zachodnie, Wyspa Księcia Edwarda. W innych prowincjach egzekucja jest możliwa, jeżeli dłużnik dobrowolnie podda się obowiązkowi alimentacyjnemu.

Wymagane dokumenty:

  1. wniosek wierzyciela,
  2. odpis wyroku zasądzającego alimenty do użytku za granicą (podlegający legalizacji),
  3. poświadczony odpis dowodu doręczenia pozwanemu, który nie brał udziału w postępowaniu przed sądem odpisu pozwu i wezwania na rozprawę. W przypadku braku w/w dokumentu – stosowną informację sądu (składając wniosek do właściwego sądu rejonowego zaznaczasz, iż dokument będzie podlegał legalizacji),
  4. pisemne oświadczenie złożone przed notariuszem o wysokości zaległych i bieżących alimentów.

Dokumenty składa się w trzech egzemplarzach (w oryginale i dwóch kopiach)

INFORMACJE DODATKOWE:

  1. wszystkie dokumenty wysyła się do Kanady w 3 egzemplarzach,
  2. wymagana jest legalizacja dokumentów przez Prezesa Sądu Okręgowego (dotyczy: wyroku, dowodu doręczenia pozwanemu odpisu pozwu, oświadczenia o zaległościach alimentacyjnych (/poświadczonego przez notariusza/) – legalizacji dokonuje Sąd Okręgowy w Szczecinie Oddział Administracyjny,
  3. po dokonaniu legalizacji w Sądzie Okręgowym wszystkie wymagane dokumenty podlegają tłumaczeniu na jęz. angielski. Dokonuje tego tłumacz przysięgły (wyjątek – wniosek o ile zostanie sporządzony w jęz. angielskim),
  4. legalizacja możliwa jest w MSZ Dział Legalizacji,
  5. legalizacja możliwa jest w Ambasadzie Kanady w Warszawie.

Całość dokumentacji wysyła się do kompetentnego organu określonej prowincji Kanady za pośrednictwem właściwego urzędu konsularnego RP w Kanadzie.

Kanadyjski sąd prowincjonalny po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, dokonuje rejestracji takiego orzeczenia i zawiadamia o tym stronę zobowiązaną do świadczeń alimentacyjnych.

Od dnia przyjęcia zawiadomienia o wydaniu takiego orzeczenia przez zobowiązanego, orzeczenie to staje się również orzeczeniem sądu prowincjonalnego Kanady ze wszystkimi konsekwencjami dla strony zobowiązanej (może złożyć środek zaskarżenia – apelację). Po wyczerpaniu drogi odwoławczej orzeczenie staje się wykonalne i może nastąpić płatność alimentów.

5. UMOWY DWUSTRONNE

Egzekucja alimentów z zagranicy jest możliwa również w przypadku innych państw, niż te wymienione wyżej.

Polska jest związana również umowami dwustronnymi z innymi państwami. Na podstawie tych umów możliwa jest egzekucja alimentów z zagranicy.

Będą to następujące Państwa: Algieria, Białoruś, Chiny, Irak, Bośnia i Hercegowina, Chorwacja, Czarnogóra, Macedonia, Serbia, Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna, Kuba, Maroko, Mongolia, Rosja, Syria, Tunezja, Turcja, Ukraina, Wietnam.

6. CO, GDY ADRES DŁUŻNIKA JEST NIEZNANY

Składając wniosek o wszczęcie postępowania nie musisz znać adresu dłużnika. Pamiętaj, że wówczas egzekucja alimentów z zagranicy może być w znacznym stopniu utrudniona.

Jeżeli składając wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie znasz aktualnego miejsca zamieszkania dłużnika, zamieść taka wzmiankę we wniosku.

Do dokumentów dołącz wniosek o poszukiwania dłużnika przez właściwe organy państwa, w którym dłużnik przebywa.

Zobacz również inne artykuły dotyczące alimentów:

***

Adwokat Karolina Łabędzka
specjalista od prawa rodzinnego – Wrocław

www.adwokat-labedzka.pl

Zapraszam do śledzenia mojej strony na Facebooku i na Instagramie.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 606 870 521e-mail: biuro@adwokat-labedzka.pl

Alimenty wstecz na dziecko

Alimenty wstecz na dziecko – adwokat Wrocław

Jak już pisałam w artykule “Alimenty na dziecko”, celem alimentów jest zaspokojenie bieżących potrzeb dziecka i tych, które mogą powstać w przyszłości.

W praktyce decyzja o dochodzeniu alimentów w sądzie zapada po kilku miesiącach (a nawet latach) samodzielnego utrzymywania dziecka przez jedno z rodziców.

Klienci pytają mnie wówczas, czy mogą dochodzić zwrotu kosztów, które ponosili na dziecko przed wytoczeniem powództwa.

W tym artykule chciałabym Ci wyjaśnić, jak to jest z tymi alimentami za okres wsteczny.

Skoro o tym piszę, domyślisz się, że takie roszczenie jest możliwe. Jak to często w życiu bywa, pojawia się pewne “ale...”.

Jeśli chcesz dochodzić alimentów za okres przed wytoczeniem powództwa, musisz wiedzieć, że istnieją pewne warunki, które trzeba będzie spełnić.

W praktyce istnieją dwie (alternatywne) drogi ich uzyskania:

1) Alimenty wstecz – niezaspokojone potrzeby dziecka

Alimentów za okres poprzedzający wytoczenie powództwa możesz dochodzić w ograniczonym zakresie. Alimenty wstecz na dziecko będą przysługiwały Ci wyłącznie wówczas, jeśli nie udało Ci się zaspokoić potrzeb dziecka w jakimś zakresie.

Przez niezaspokojone potrzeby małoletniego musisz rozumieć te potrzeby, które:

  • nie zostały przez Ciebie zaspokojone w całości, ale zostały pokryte przez inną osobą (np. z pożyczki bankowej);
  • oraz takie potrzeby, które nie zostały przez nikogo zaspokojone w ogóle.

Co to oznacza? Jeżeli musiałaś/-eś zaciągnął pożyczkę w banku na wyprawkę szkolną lub leczenie dziecka, która to pożyczka do dnia wytoczenia powództwa nie została spłacona, wówczas możesz dochodzić od drugiego rodzica zwrotu części niespłaconego zobowiązania. Inny przykładem mogą być zaległości np. w opłatach za zamieszkanie, których nie udało Ci się uregulować.

Starając się o alimenty wstecz na dziecko, musisz udowodnić, że przynajmniej jedna z opisanych wyżej sytuacji zaistniała. Dochodząc swoich uprawnień za czas przeszły, musisz wykazać, jakie usprawiedliwione potrzeby dziecka pozostały niezaspokojone i w jakiej wysokości. Względnie, że jakieś zobowiązania, i to zaciągnięte na pokrycie usprawiedliwionych potrzeb dziecka, nie zostały zlikwidowane.

Zasądzając alimenty wstecz na dziecko sąd nie przyzna Ci w wyroku sumy miesięcznych alimentów, jak gdyby powództwo było złożone wcześniej. Uwzględniając powództwo sąd zasądza odpowiednią (skapitalizowaną) kwotę alimentów, odpowiadającą niezaspokojonym potrzebom dziecka. W uzasadnionych wypadkach sąd będzie mógł rozłożyć tę kwotę na raty.

UWAGA 1: powodem w tym postępowaniu jest dziecko reprezentowane przez swojego przedstawiciela ustawowego. Powództwo wytacza się przed sądem rodzinnym.

Termin przedawnienia – wynosi 3 lata.

Treść przepisu:

Niezaspokojone potrzeby uprawnionego z czasu przed wniesieniem powództwa o alimenty sąd uwzględnia zasądzając odpowiednią sumę pieniężną. W uzasadnionych wypadkach sąd może rozłożyć zasądzone świadczenie na raty.

Alimenty wstecz – regres jednego rodzica przeciwko drugiemu

Drugą drogą, jaką możesz obrać, jest wystąpienie przeciwko drugiemu rodzicowi z roszczeniem regresowym (zwrotnym).

W takim postępowaniu sąd nie bada czy istnieją jakieś niezaspokojone roszczenia małoletniego. Sąd ocenia w jakim zakresie zostały one przez Ciebie pokryte. Sąd będzie rozliczał wydatki poniesione przez Ciebie na małoletniego w związku z jego utrzymaniem i wychowaniem. Dlatego też, Twoją rolą będzie wykazanie wysokości tych wydatków. Niestety, sąd samodzielnie ich nie ustali. To Ty musisz przedstawić dowody, z których będzie wynikało, ile rzeczywiście wynosiły koszty utrzymania dziecka.

Oznacza to, że z roszczeniem regresowym może wystąpić rodzic wychowujący dziecko, przeciwko drugiemu rodzicowi uchylającemu się od utrzymania dziecka. Oboje rodzice są zobowiązani alimentacyjnie względem dziecka w tym samym stopniu.

Jeżeli to Ty w całości dostarczasz swemu dziecku środków utrzymania i wychowania, a drugi rodzic się od tego uchyla, w takim przypadki przysługuje Ci roszczenie zwrotne w stosunku do tej części alimentów, która przewyższa zakres Twojego obowiązku.

Roszczenie regresowe nie może jednak prowadzić do Twojego wzbogacenia. Wysokość takiego roszczenia limitowana jest zakresem tych świadczeń alimentacyjnych, które w czasie przed wytoczeniem powództwa ta osoba powinna była spełnić.

Roszczenie musisz obliczyć według rzeczywiście poniesionych przez Ciebie kosztów utrzymanie dziecka (jako suma tych kosztów). Limit ten jednak ustala się przy uwzględnieniu usprawiedliwionych potrzeb małoletniego oraz możliwości zarobkowych i majątkowe zobowiązanego.

UWAGA 2: powodem w tym postępowaniu jest rodzic, który samodzielnie ponosił koszty związane z utrzymaniem i wychowaniem dziecka. Powództwo wytacza się przed sądem cywilnym.

Termin przedawnienia – wynosi 3 lata, licząc od dnia dostarczenia uprawnionemu środków utrzymania lub wychowania przez osobę, której przysługuje roszczenie regresowe.

Alimenty wstecz na dziecko

Treść przepisu:

Osoba, która dostarcza drugiemu środków utrzymania lub wychowania nie będąc do tego zobowiązana albo będąc zobowiązana z tego powodu, że uzyskanie na czas świadczeń alimentacyjnych od osoby zobowiązanej w bliższej lub tej samej kolejności byłoby dla uprawnionego niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami, może żądać zwrotu od osoby, która powinna była te świadczenia spełnić.

Zobacz również inne artykuły dotyczące alimentów:

***

Każda sprawa jest inna, zatem jeżeli wpis nie odpowiada na Twoje wszystkie wątpliwości, zapraszam Cię do kontaktu.

Zapraszam Cię do śledzenia mojej strony na Facebooku i na Instagramie oraz LinkedIn.

Adwokat Karolina Łabędzka
specjalista od prawa rodzinnego – Wrocław

www.adwokat-labedzka.pl

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 606 870 521e-mail: biuro@adwokat-labedzka.pl

Alimenty na małżonka

Przeważnie małżonkowie nie zdają sobie sprawy, że po rozwodzie powstaje pomiędzy nimi stosunek alimentacyjny.

Dlatego postanowiłam napisać artykuł, w którym wyjaśnię kilka kwestii związanych z alimentami pomiędzy byłymi małżonkami. Znajdziesz w nim informacje, w jakich przypadkach alimenty na małżonka będą należne po rozwodzie i jak długo trzeba będzie je płacić.

Małżonek będący w niedostatku

Obowiązek alimentacyjny pomiędzy rozwiedzionymi małżonkami może powstać, jeżeli jedno z nich będzie znajdowało się w niedostatku.

Pojęcie niedostatku nie jest nigdzie uregulowane. Przyjmuje się, że jest to sytuacja, kiedy osoba nie ma jakichkolwiek środków utrzymania, a także kiedy uzyskiwane środki nie wystarczają na pełne zaspokojenie usprawiedliwionych potrzeb życiowych. Do nich możemy zaliczyć: zapewnienie warunków bytowania, odpowiednich do jego stanu zdrowia i wieku, wyżywienia, ubrania, potrzebnych leków itp.

Małżonek będący w niedostatku może dochodzić alimentów, jeżeli w wyroku rozwodowym sąd:

  • zaniechał orzekania o winie na zgodny wniosek stron;
  • uznał, że żadna ze stron nie ponosi winy w rozpadzie małżeństwa;
  • doszedł do wniosku, że obie strony są winne rozkładu pożycia małżeńskiego.

Taka osoba musi wykazać, że stan niedostatku nie jest przez nią zawiniony (np. z powodu lenistwa lub pracy poniżej kompetencji). Małżonek domagający się alimentów winien w pełni wykorzystać wszystkie możliwości, w celu uzyskania dochodów niezbędnych do zaspokojenia  własnych potrzeb. Dopiero gdy te okażą się niewystarczające, będzie uprawniony do otrzymania alimentów.

Alimenty na małżonka będą ustalane przy uwzględnieniu sytuacji materialnej drugiego małżonka (jego możliwości zarobkowych i majątkowych)

Istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka

W lepszej sytuacji znajdzie się małżonek, który został uznany w wyroku jako niewinny rozpadu małżeństwa, przy jednoczesnym uznaniu wyłącznej winy drugiego małżonka.

Dlaczego? Ponieważ może żądać alimentów od małżonka uznanego za wyłącznie winnego, jeżeli w wyniku rozwodu jego sytuacja materialna ulegnie istotnemu pogorszeniu. Oznacza to, że małżonek nie musi być w niedostatku, a wystarczy znaczne pogorszenie się jego sytuacji materialnej.

Małżonek winny będzie miał obowiązek przyczyniać się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego, nawet jeżeli ten nie jest w niedostatku.

Orzekając o żądaniu małżonka niewinnego, sąd powinien porównać sytuację, w jakiej małżonek niewinny znajdzie się po rozwodzie, z sytuacją, w jakiej by się znajdował, gdyby rozwód nie został orzeczony i drugi małżonek prawidłowo wywiązywałby się z obowiązku zaspokojenia potrzeb rodziny.

Alimenty dla małżonka wyłącznie winnego

Ustawodawca wyłącza możliwość dochodzenia alimentów przez małżonka, którego Sąd uznał  (w wyroku rozwodowym) za wyłącznie winnego rozpadu małżeństwa.

Taka osoba nie będzie mogła dochodzić alimentów od swojego byłego małżonka, nawet jeżeli popadnie w niedostatek.

Myślę, że nie powinno to nikogo dziwić. Obowiązek alimentacyjny, obok celu ekonomicznego, ma służyć kształtowaniu prawidłowych wzorców w rodzicie, akceptowanych w społeczeństwie. Ustawodawca nie przyznaje praw do alimentów osobie, która w całości ponosi odpowiedzialność za rozpad małżeństwa.

Jak długo można otrzymywać alimenty.

Czas trwania obowiązku alimentacyjnego jest zależny do kilku czynników.

  1. Jeżeli sąd orzekł wyłączną winę małżonka zobowiązanego do zapłaty alimentów – okres płatności alimentów nie jest ograniczony czasowo.*1)
  2. Jeżeli małżonek zobowiązany do zapłaty alimentów został uznany:
    • za współwinnego rozpadu małżeństwa lub
    • sąd uznał, że żadna ze stron nie ponosi winy albo
    • małżonkowie zgodnie wnioskowali o nieorzekanie o winie w postepowaniu rozwodowym

– obowiązek alimentacyjny będzie trwał przez 5 lat od dnia orzeczenia (prawomocności) wyroku rozwodowego. *2)

*Wyjątek:

1) W każdym przypadku obowiązek dostarczania środków utrzymania małżonkowi rozwiedzionemu wygaśnie, jeżeli małżonek uprawniony wstąpi w nowy związek małżeński.

2) W drugim przypadku, jeżeli żadna ze stron nie ponosi winy w rozpadzie małżeństwa, w wyjątkowych okolicznościach Sąd może, na żądanie uprawnionego, przedłużyć wymieniony termin pięcioletni.

Do okoliczności wyjątkowych, o których wspomniałam powyżej, zalicza się przykładowo: długotrwałość pożycia małżonków; znaczne dysproporcje w ich statusie materialnym po rozwodzie; obiektywne przyczyny uniemożliwiające lub ograniczające zarobkowanie; możliwość pomocy ze strony innych członków rodziny.

Obowiązek jednego małżonka do dostarczania środków utrzymania drugiemu małżonkowi po rozwiązaniu lub unieważnieniu małżeństwa albo po orzeczeniu separacji wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych tego małżonka.

Pamiętaj, że alimenty nie są orzeczone w wyroku niezmiennie w jednej wysokości na zawsze. Oznacza to, że każdy z małżonków będzie mógł domagać się w przyszłości zmiany orzeczenia dotyczącego alimentów (w zależności od sytuacji – podwyższenia lub ich obniżenia). Dotyczy to zmiany sytuacji małżonka uprawnionego lub też zmiany sytuacji życiowej lub możliwości zarobkowych małżonka zobowiązanego.

Sąd może oddalić powództwo o alimenty, jeżeli będzie ono sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.

Zanim złożysz pozew o alimenty do sądu, zobacz jak się do niego przygotować – w TYM znajdziesz informację, jak udowodnić swoje roszczenie.

Zobacz również inne artykuły dotyczące alimentów:

***

Każda sprawa jest inna, zatem jeżeli wpis nie odpowiada na Twoje wszystkie wątpliwości, zapraszam Cię do kontaktu.

Zapraszam Cię do śledzenia mojej strony na Facebooku i na Instagramie oraz LinkedIn.

Adwokat Karolina Łabędzka
specjalista od prawa rodzinnego – Wrocław

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 606 870 521e-mail: biuro@adwokat-labedzka.pl


Alimenty na dziecko

Alimenty na dziecko – adwokat Wrocław, jak napisać pozew o alimenty

Ile powinny wynosić alimenty na dziecko i jak je obliczyć? – takie pytania bardzo często pojawia się w mojej praktyce.

W dzisiejszym wpisie chciałabym Ci wyjaśnić, jakie czynniki wpływają na wysokość alimentów na dziecko, po jego narodzinach.

Jeżeli chcesz dowiedzieć się czegoś więcej na temat utrzymania w czasie ciąży – zajrzyj do artykułu alimenty za okres ciąży.

Który z rodziców jest zobowiązany z tytułu alimentów?

Wiele osób dziwi się, kiedy mówię, że obowiązek alimentacyjny spoczywa na obojgu rodzicach. W powszechnym rozumieniu alimenty na dziecko to tylko obowiązek zapłaty określonej sądownie w wyroku sumy pieniężnej, przez rodzica który nie mieszka z dzieckiem.

Jednak pełna definicja alimentów jest trochę szersza. Zgodnie z przepisami, alimenty polegają na:

  • dostarczeniu dziecku środków utrzymania (pokrycie kosztów związanych z wychowaniem i utrzymaniem dziecka);
  • osobistych staraniach o utrzymanie lub wychowanie dziecka (polegających na codziennej trosce o dziecko, opiece, dbaniu o wyżywienie, ubranie, kształcenie dziecka, zapewnienie mu mieszkania).

Koszty utrzymania dziecka przeważnie nie będą podzielone pomiędzy rodziców po połowie.

  • Zazwyczaj, rodzic który nie mieszka z dzieckiem, będzie zobowiązany do zapłaty alimentów i pokrycia potrzeb dziecka w większym zakresie, niż rodzic, który sprawuje nad nim codzienna opiekę.
  • Z drugiej strony – rodzic mieszkający z dzieckiem nie będzie zupełnie zwolniony z obowiązku ponoszenia kosztów utrzymania dziecka. Będzie pokrywał koszty utrzymania dziecka w mniejszym zakresie, ponieważ swój obowiązek alimentacyjny wypełnia opiekując się dzieckiem na co dzień.

Od czego zależy wysokość alimentów?

Zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb małoletniego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości rodziców.

Oba pojęcia są współzależne – usprawiedliwione potrzeby powinny być zaspokojone w takim zakresie, w jakim pozwalają na to możliwości zarobkowe zobowiązanych.

Pierwszym krokiem do ustalenia wysokości alimentów, jest określenie potrzeb dziecka i wyliczenie kosztów potrzebnych na ich pokrycie. Na usprawiedliwione potrzeby dziecka mogą się składać: koszty jego wyżywienia, ubrania, wykształcenia, higieny osobistej, wypoczynku i rozrywki, leczenia, wyposażenia pokoju, utrzymania mieszkania, ubezpieczenia.

  • Pamiętaj, że moje wyliczenie może się w jakimś zakresie różnić od potrzeb Twojego dziecka. Traktuj je jako bazę/wskazówkę do ustalenia wysokości alimentów na dziecko.
  • Jeżeli ponosisz jeszcze dodatkowe koszty na dziecko, np. uczęszcza na korepetycje lub jest świetnym tancerzem i bierze udział w lekcjach tańca – również te koszty możesz zaliczyć do usprawiedliwionych potrzeb dziecka.
  • Koniecznie uwzględnij również koszty dowozu/dojazdu dziecka na zajęcia (koszty paliwa lub karty miejskiej).
  • Wylicz jakie koszty średnio miesięcznie ponosisz na dziecko. Jeżeli jakieś wydatki ponoszone są raz do roku (np. wakacje, ubezpieczenie, książki do szkoły) – wylicz jaki jest ich koszt w danym roku, w przeliczeniu na miesiące.

Następnie należy ustalić możliwości zarobkowe rodzica zobowiązanego. Musisz pamiętać, że możliwości zarobkowe rodzica nie zawsze odzwierciedlają rzeczywiście osiągane przez niego dochody. Taka sytuacja występuje, kiedy rodzic nie wykorzystuje w pełni swojego potencjału – wiedzy, doświadczenia, umiejętności. Jeżeli rodzic podejmuje się pracy poniżej swoich kwalifikacji – wówczas sąd ustali jego możliwości (potencjał) zarobkowy. Ustalona przez sąd kwota będzie podstawą zasądzenia alimentów.

Co jeśli zobowiązany ma niskie zarobki (i niskie możliwości zarobkowe)? Małoletni mają prawo do równej stopy życiowej z rodzicami. Oznacza to, że rodzić powinien podzielić się z dzieckiem tym co posiada – czyli nawet tymi najmniejszymi dochodami.

Pamiętaj! Jeżeli dziecko posiada własny majątek (np. mieszkanie odziedziczone po dziadkach), który przynosi lub mógłby przynosić dochody pozwalające w pełni pokryć potrzeby dziecka – wówczas żądanie alimentów nie będzie zasadne.

Alimenty, a świadczenie 500 plus

Pobierane przez rodzica świadczenie 500 plus nie ma wpływu na ustalenie wysokości alimentów na dziecko. Świadczenie 500 plus jest jedynie wsparciem dla rodziców w wychowaniu dzieci i ich rozwoju. Pomoc ze strony Państwa nie zastępuje obowiązku rodziców, jakim jest staranie o utrzymanie i wychowanie małoletnich dzieci.

Podobnie będzie w przypadku świadczeń:

  • z pomocy społecznej lub funduszu alimentacyjnego, o którym mowa w ustawie z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2020 r. poz. 808 i 875), podlegające zwrotowi przez zobowiązanego do alimentacji;
  • świadczeń, wydatków i innych środków finansowych związanych z umieszczeniem dziecka w pieczy zastępczej, o których mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
  • rodzinnych, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r. poz. 111);
  • rodzicielskich świadczeń uzupełniających, o których mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz. U. poz. 303).

Alimenty po uzyskaniu przez dziecko pełnoletności

Alimenty na dziecko przysługują do czasu, kiedy dziecko będzie w stanie samodzielnie się utrzymać. Możliwość samodzielnego utrzymania nastąpi, gdy dziecko będzie posiadać własne środki na zapewnienie podstawowych potrzeb życiowych. Do nich należą m.in.: mieszkanie, wyżywienie, ubranie.

Osiągnięcie przez dziecko pełnoletności nie wiąże się automatycznie z ustaniem obowiązku alimentacyjnego. Jeżeli dziecko kontynuuje naukę po ukończeniu 18 r.ż. wówczas rodzic w dalszym ciągu będzie zobowiązany do regulowania alimentów.

Jeżeli chcesz dowiedzieć się w jakich przypadkach można żądać zniesienia obowiązku alimentacyjnego względem pełnoletniego dziecka, zapraszam Cię do lektury artykułu: Uchylenie alimentów na pełnoletnie dziecko.

Jak napisać pozew o alimenty? Dokumenty w sprawie o alimenty

Zanim przygotujesz pozew o alimenty, dobrze się do niego przygotuj. Wysokość żądanych alimentów – jak przy każdym roszczeniu dochodzonym w sądzie – musisz udowodnić.

  • Sąd na pewno będzie wiedział, jakie są przeciętne koszty wyżywienia dziecka w określony wieku. Wydając wyrok będzie opierał się na swoim doświadczeniu.
  • Jeżeli jednak Twoje dziecko musi stosować specjalną dietę, która zwiększa koszty wyżywienia, trzeba będzie to wykazać dokumentami.

Zbieraj rachunki za wydatki na dziecko. Najlepiej, kiedy każdy wydatek na dziecko potwierdzisz dokumentem (np. załączając do pozwu rachunek za: prąd, czynsz, ubrania, środki higieny i kosmetyki dla dziecka, fakturę za paliwo, za leki, zaświadczenie od lekarza o alergiach dziecka i zalecanej diecie).

  • W praktyce sądy bardzo rzadko uwzględniają same paragony, ponieważ nie zawierają informacji kto poniósł poszczególny wydatek.
  • Jeżeli przygotowujesz się do złożenia pozwu i gromadzisz paragony, sugeruję Ci płatności kartą. Wtedy możesz do każdego paragonu dołączyć wydruk z konta potwierdzający transakcję. Jeżeli masz taką możliwość, poproś w sklepie o wystawienie imiennej faktury za zakupy,
  • Jak najczęściej proś o faktury imienne.

Do pozwu o alimenty na dziecko musisz załączyć również:

  • odpis skrócony aktu urodzenia dziecka – jeżeli dziecko pochodzi z małżeństwa;
  • odpis zupełny aktu urodzenia dziecka – jeżeli dziecko pochodzi ze związku pozamałżeńskiego.

Pozew o alimenty (wraz z kompletem dokumentów) składasz lub wysyłasz do sądu w dwóch identycznych egzemplarzach. Sąd prześle jeden egzemplarz pozwu do pozwanego. Pozwany będzie mógł ustosunkować się do żądania pozwu oraz przedstawionych dowodów. Pamiętaj, że możesz nie zgodzić się z argumentacją pozwanego i przedstawić swoje zdanie sądowi na ten temat. Jeżeli posiadasz dowody na to, że pozwany mówi nieprawdę, wyślij je do sądu jeszcze przed rozprawą, żeby sędzia miał czas na zapoznanie się z nimi.

Opłaty w sprawie o alimenty

Występując ze sprawą o alimenty nie masz obowiązku uiszczania żadnej opłaty sądowej za wszczęcie postępowania. Tego typu sprawa jest zwolniona od opłat sądowych.

Sąd właściwy w sprawie o alimenty

Jeżeli pozwu o alimenty nie łączysz z innym postępowaniem (np. sprawą o rozwód), możesz wybrać sąd w którym wytoczysz sprawę. Masz do wyboru sąd właściwy dla miejsca zamieszkania dziecka lub sąd właściwy według zamieszkania pozwanego.

Niezależnie od tego, jakie będą alimenty na dziecko, pozew złóż do sądu rejonowego.

Przy wyborze sądu często przeważa kwestia praktyczna. Jeżeli dziecko mieszka we Wrocławiu, a zobowiązany rodzic mieszka w Warszawie, korzystniej jeżeli wybierzesz sąd we Wrocławiu. Dlaczego? Po pierwsze masz bliżej żeby stawić się na rozprawę. Po drugie, w większym mieście przeważnie trzeba dłużej oczekiwać na wyznaczenie rozprawy.

Egzekucja alimentów

Jeżeli rodzić po wyroku sądu nie płaci alimentów dobrowolnie, możesz skierować wniosek do komornika  o przymusową egzekucję. Egzekucję alimentów prowadzoną przez komornika można powstrzymać tylko przy spełnieniu pewnych warunków – zobacz jak powstrzymać egzekucję alimentów.

Inną drogą przymusowej egzekucji, jest złożenie wniosku o wypłatę alimentów bezpośrednio do pracodawcy zobowiązanego rodzica. Pracodawca będzie musiał potrącić alimenty z wynagrodzenia rodzica i wypłacić je do rąk uprawnionego.

  • Jeżeli zobowiązany do zapłaty alimentów rodzic mieszka za granicą, to nic straconego. W innym artykule opisałam, jak możesz przeprowadzić procedurę “egzekucji alimentów z zagranicy”.
  • Pamiętaj również, ze celowe uchylanie się od płacenia alimentów w pewnych przypadkach jest przestępstwem.

Zobacz również inne artykuły dotyczące alimentów:

***

Każda sprawa jest inna, zatem jeżeli wpis nie odpowiada na Twoje wszystkie wątpliwości, zapraszam Cię do kontaktu.

Zapraszam Cię do śledzenia mojej strony na Facebooku i na Instagramie oraz LinkedIn.

Adwokat Karolina Łabędzka
specjalista od prawa rodzinnego – Wrocław

 

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: +48 606 870 521e-mail: biuro@adwokat-labedzka.pl